Hội thảo khoa học: Liệu pháp ánh sáng đỏ trong kiểm soát cận thị và mật độ tế bào nón

Ngày tổ chức: 12/05/2025
Hình thức: Hội thảo khoa học trực tuyến
Đơn vị tổ chức: Eyerising International
Ngôn ngữ trình bày: Tiếng Anh
Khách mời: Các giáo sư, bác sĩ và nhà nghiên cứu nhãn khoa hàng đầu từ Hồng Kông, Trung Quốc, Úc và quốc tế

Mở đầu: Từ tranh luận khoa học đến đối thoại cởi mở

Vào đầu năm 2025, một bài viết đăng trên JAMA Ophthalmology đã làm dấy lên nhiều tranh luận khi cho rằng việc sử dụng liệu pháp ánh sáng đỏ (Repeated Low-Level Red Light – RLRL) có thể làm giảm mật độ tế bào nón tại vùng hoàng điểm của trẻ em bị cận thị. Mặc dù phương pháp này đã được chứng minh là hiệu quả trong kiểm soát và thậm chí làm chậm tiến triển trục nhãn cầu, nhưng tính an toàn dài hạn vẫn là mối quan tâm của cộng đồng chuyên môn.

Trước bối cảnh đó, Eyerising International đã tổ chức hội thảo khoa học trực tuyến, quy tụ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nhãn khoa, nhằm làm rõ tính khoa học, phản biện khách quan và công bố các nghiên cứu mới nhất liên quan đến ánh sáng đỏ và cấu trúc võng mạc.

Các nội dung nổi bật của hội thảo

1. Phản biện từ GS. Mingguang He (Hồng Kông) với nghiên cứu đăng trên JAMA

GS. He chỉ ra nhiều hạn chế của nghiên cứu gây tranh cãi:

  • Không có dữ liệu nền (baseline) trước điều trị → không thể xác định thay đổi là do can thiệp hay có từ trước

  • Thiết kế nghiên cứu hồi cứu, không ngẫu nhiên

  • Cỡ mẫu nhỏ (99 mắt), thu thập thông tin bằng bảng khảo sát tự báo cáo

  • Đo mật độ tế bào tại vùng rất gần hoàng điểm (0.2–0.4mm) – là vùng khó đạt độ chính xác cao do mật độ tế bào cực lớn, hình ảnh dễ nhiễu

Kết luận từ GS. He: Không có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định liệu pháp ánh sáng đỏ gây tổn thương võng mạc trung tâm. Những thay đổi nhỏ được mô tả trong bài báo có thể nằm trong giới hạn sai số đo.

2. Dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng tại Trung Quốc

🔬 Nghiên cứu của Giáo sư Ying Jie tại Bệnh viện Đồng Nhân Bắc Kinh – RCT 2 năm + đo mật độ sau 33 tháng

  • Sử dụng thiết bị Adaptive Optics công nghệ mới (độ phân giải 0.7μm)

  • N=114 trẻ nhóm ánh sáng đỏ vs. 81 trẻ nhóm đối chứng

  • Không có khác biệt về mật độ, khoảng cách, sự đều đặn của tế bào nón giữa hai nhóm

  • Không phát hiện bất thường cấu trúc vi mạch võng mạc

🔬 Nghiên cứu của BS. Wenli Deng tại Đại học Y Trùng Khánh – Cross-sectional 8 tháng

  • So sánh 3 nhóm: trẻ dùng ánh sáng đỏ – trẻ cận thị không điều trị – trẻ không cận

  • Không có dấu hiệu tổn thương tế bào

  • Nhóm dùng ánh sáng đỏ có mật độ phân bố tế bào nón đồng đều hơn → cho thấy khả năng tăng tính tổ chức của võng mạc

Hỏi – đáp chuyên sâu: Trả lời những băn khoăn của bác sĩ và phụ huynh

❓ Có nên dùng ánh sáng đỏ cho trẻ 3–8 tuổi chưa hoàn thiện thị lực?

Trả lời: Có thể. Các chuyên gia tại Trung Quốc đã điều trị cho nhiều bệnh nhi từ 3 tuổi, nhất là trong các trường hợp cận nặng hoặc trục nhãn cầu dài. Hiệu quả kiểm soát rất tốt, thậm chí giúp tránh phải phẫu thuật gia cố củng mạc.

❓ Hiệu quả ra sao ở trẻ cận thị nặng, tiến triển nhanh?

Trả lời: Ánh sáng đỏ đặc biệt hiệu quả với trẻ cận thị tiến triển nhanh hoặc không đáp ứng với Ortho-K hay Atropine. Một số nghiên cứu còn ghi nhận hiện tượng rút ngắn trục nhãn cầu sau điều trị – điều chưa từng ghi nhận ở các phương pháp khác.

❓ Cơ chế hoạt động của ánh sáng đỏ là gì?

Trả lời từ GS. He và TS. Dong:

  • Cải thiện tuần hoàn hắc mạc, làm dày lớp hắc mạc

  • Kích thích ty thể, giảm stress oxy hóa, tăng sản sinh collagen
    → Tất cả đều góp phần ổn định cấu trúc củng mạc và hạn chế sự kéo dài của nhãn cầu

❓ Có thể dùng kéo dài tới sau tuổi dậy thì?

Trả lời: Có. Nhiều bệnh nhân có trục nhãn cầu tiếp tục tăng dù đã qua tuổi 18. Trong các trường hợp đặc biệt này, ánh sáng đỏ là phương án kiểm soát tiến triển duy nhất khả thi, an toàn và không xâm lấn.

Kết luận

  • An toàn: Không có bằng chứng xác đáng cho thấy ánh sáng đỏ gây hại đến tế bào nón vùng hoàng điểm hoặc vi mạch võng mạc

  • Hiệu quả: Khả năng kiểm soát cận thị được chứng minh trên lâm sàng, nhất là ở nhóm trẻ có nguy cơ cao

  • Tiềm năng: Là một trong số ít phương pháp có thể đảo chiều nhẹ trục nhãn cầu – hứa hẹn mở ra hướng điều trị mới trong kiểm soát cận thị

📌 Để nhận bản ghi hình và tài liệu chi tiết của hội thảo, vui lòng xem qua link đính kèm.
🔗 LINK XEM LẠI HỘI THẢO NGÀY 12.05.2025