🌍 Chia sẻ của Dr. Jianhao Xiong tại Hội nghị Khúc xạ Nhãn khoa Việt Nam lần thứ I

Ngày 19/10/2025, Hội nghị Khúc xạ Nhãn khoa Việt Nam lần thứ I đã được tổ chức tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch (TP. Hồ Chí Minh), quy tụ đông đảo các chuyên gia, bác sĩ và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực nhãn khoa trên toàn quốc.
Trong khuôn khổ hội nghị, Dr. Jianhao Xiong – Giám đốc Công nghệ (CTO) của Airdoc Tech Development, Bắc Kinh – đã có phần trình bày đặc biệt với chủ đề: “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phát hiện bệnh mạn tính thông qua hình ảnh võng mạc.”

👁️ Võng mạc – cửa sổ của sức khỏe toàn thân

Mở đầu bài báo cáo, Dr. Xiong chia sẻ: “Võng mạc là nơi duy nhất chúng ta có thể trực tiếp quan sát được mạch máu và thần kinh của cơ thể.”

Theo ông, võng mạc không chỉ phản ánh tình trạng của mắt, mà còn là “tấm gương phản chiếu sức khỏe toàn thân”.
Những thay đổi ở mạch máu võng mạc có thể phản ánh sớm các rối loạn mạch máu trong cơ thể như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa lipid, bệnh tim mạch và thậm chí suy giảm nhận thức. “Từ một bức ảnh đáy mắt, chúng ta có thể nhìn thấy nhiều hơn những gì đôi mắt có thể kể.” – Dr. Xiong

🤖 AI – công cụ giúp “đọc hiểu” sức khỏe con người qua đôi mắt

Dr. Xiong giới thiệu hành trình hơn 10 năm nghiên cứu của Airdoc – công ty công nghệ y tế hàng đầu Trung Quốc – trong việc phát triển thuật toán trí tuệ nhân tạo phân tích ảnh võng mạc.
Từ mô hình học sâu (Deep Learning) ban đầu đến mô hình ngôn ngữ–thị giác (Vision-Language Model), AI giờ đây không chỉ nhìn thấy mà còn hiểu được ý nghĩa y khoa của hình ảnh, tương tự như cách một bác sĩ phân tích bệnh án. “Nếu chúng ta kết hợp hình ảnh và ngôn ngữ, mô hình sẽ tiến gần hơn đến tư duy của bác sĩ thật sự.”

Một phát hiện thú vị được ông chia sẻ là AI có thể phân biệt giới tính bệnh nhân chỉ từ ảnh võng mạc với độ chính xác 95%, điều mà con người không thể làm được. “Đó là minh chứng cho thấy AI đang giúp chúng ta khám phá những điều mà y học chưa từng nhìn thấy trước đây.”

❤️ AI trong dự đoán bệnh mạn tính – từ tim mạch đến trí nhớ

Airdoc đã công bố nhiều công trình nghiên cứu quốc tế chứng minh khả năng dự đoán nguy cơ bệnh mạn tính toàn thân chỉ từ một ảnh võng mạc:

🔹 Bệnh tim thiếu máu cục bộ (Ischemic Cardiovascular Disease – ICVD)

  • Mô hình AI của Airdoc (Inception-ResNetV2) có thể ước tính nguy cơ mắc bệnh tim trong 10 năm tới dựa trên các yếu tố như tuổi, giới, BMI, huyết áp, cholesterol, tiền sử tiểu đường và hút thuốc.

  • Kết quả nghiên cứu công bố trên Science Bulletin (2022) đạt AUC 0.971–0.976, tương đương tiêu chuẩn lâm sàng.

  • “Chỉ cần một phút để chụp ảnh và năm phút để nhận kết quả – nhanh, không xâm lấn và chính xác.” – Dr. Xiong

🔹 Nguy cơ sa sút trí tuệ (Dementia – CAIDE score)

Mô hình AI được huấn luyện trên 290.000 mẫu dữ liệu từ 19 tỉnh thành tại Trung Quốc, giúp xác định nhóm nguy cơ cao sa sút trí tuệ trong 20 năm tới.
Nghiên cứu công bố trên Age and Ageing (2022) cho thấy AUC 0.944 (nội bộ) và 0.926 (ngoại kiểm).

“Điều quan trọng là chúng ta có thể sàng lọc nguy cơ mất trí nhớ nhanh, thuận tiện và hoàn toàn không xâm lấn.”

🔹 Các chỉ số khác có thể dự đoán qua võng mạc

AI có thể suy luận thêm nhiều thông tin lâm sàng khác như đường huyết, huyết áp, huyết sắc tố, tình trạng gan, thận, thiếu máu, nguy cơ bệnh hoàng điểm và phơi nhiễm bụi mịn – mở ra tiềm năng sàng lọc sức khỏe cộng đồng trên diện rộng.

“AI đang biến ảnh võng mạc trở thành một xét nghiệm sinh học không xâm lấn.” – Dr. Xiong

⚙️ Thách thức trong thực tế – và bài học từ Google

Trong phần thảo luận, Dr. Xiong chia sẻ thẳng thắn: “Google là người tiên phong trong lĩnh vực này, nhưng họ thất bại trong thử nghiệm ở Thái Lan. Dù đạt 98% độ chính xác trong phòng lab, họ vẫn không thành công trong thực tế.”

Nguyên nhân, theo ông, là do dữ liệu thực tế rất đa dạng – khác nhau về thiết bị chụp, ánh sáng, dân số và chủng tộc.
Để AI có thể “sống được ngoài phòng thí nghiệm”, ông nhấn mạnh ba yếu tố cốt lõi:

  1. Nguồn dữ liệu đa dạng và đại diện: từ bệnh viện, phòng khám, trung tâm sức khỏe và cộng đồng.

  2. Mô hình lớn (large-parameter model): càng nhiều dữ liệu, khả năng tổng quát càng cao.

  3. Hệ thống kiểm soát chất lượng ảnh (QC): đảm bảo đầu vào đạt chuẩn, phản hồi trong vòng 1 phút.

“Nếu muốn AI thực sự phục vụ con người, hãy để nó học từ chính cuộc sống thật.” – Dr. Xiong

🧩 CARE System – mô hình AI võng mạc tiên phong tại Trung Quốc

Ông giới thiệu CARE System, hệ thống AI võng mạc đầu tiên trên thế giới được triển khai thực tế trên quy mô quốc gia, huấn luyện trên:

  • 260.000 ảnh võng mạc

  • 51 bệnh viện, 28 tỉnh thành

  • Nhiều loại thiết bị chụp khác nhau, từ Canon, Topcon, Zeiss đến Syseye, bao gồm cả máy phim đời cũ.

“Trí tuệ nhân tạo chỉ có ý nghĩa khi nó thực sự phục vụ con người. Và điều đó chỉ xảy ra khi nó được nuôi dưỡng bằng dữ liệu của cuộc sống thật.” – Dr. Jianhao Xiong

🧠 Airdoc – tiên phong trong lĩnh vực AI võng mạc (Oculomics)

Với tầm nhìn “biến ảnh võng mạc thành xét nghiệm sinh học không xâm lấn”, Airdoc hiện là đơn vị dẫn đầu toàn cầu trong phân tích võng mạc bằng AI để dự đoán bệnh mạn tính.
Công nghệ của Airdoc đã phục vụ hơn 30 triệu người, triển khai tại hơn 700 bệnh viện, 150 trung tâm khám sức khỏe và 1.000 phòng khám khúc xạ trên toàn thế giới.

🤝 Vinmedic đồng hành cùng Airdoc tại Việt Nam

Thông qua sự kiện này, Vinmedic hân hạnh đồng hành cùng Airdoc Tech Development giới thiệu công nghệ AI phân tích võng mạc (Oculomics) đến cộng đồng nhãn khoa Việt Nam – hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn thân từ đôi mắt, nhanh chóng, chính xác và không xâm lấn.